لک صورت میتواند به دلایل مختلفی مانند نور خورشید، تغییرات هورمونی، التهاب و جوش، برخی داروها و عوامل ژنتیکی ایجاد شود. نکته مهم این است که همه لک ها یکسان نیستند و در نتیجه درمان لک صورت یا به طور کلی لک های سطح پوست در هر نقطه بدن، نیز برای همه افراد با یک روش انجام نمیشود. تشخیص نوع و عمق لک، رنگ پوست، علت ایجاد آن و میزان پاسخ به درمان، در انتخاب روش مناسب نقش تعیینکننده دارد. امروزه درمان انواع لک میتواند شامل ترکیبی از محافظت دقیق در برابر نور خورشید، داروهای موضعی، ترکیبات روشنکننده، لایه برداری شیمیایی و در بعضی بیماران روشهای مبتنی بر لیزر یا سایر تکنولوژی های زیبایی و درمان پوستی باشد.
اگر مبتلا به لک صورت هستید و به دنبال راهکاری برای از بین بردن آن لازم است که تحت نظر متخصص پوست قرار بگیرید و از این طریق درمان لازم برای کم کردن و یا از بین بردن لکه های صورت را انجام دهید.
صورت این خانم پر از لک و جوش بود !!!
جهت مشاوره درمان لک با دکتر الهه لطفی فرم زیر را پر کنید تا در اسرع وقت با شما تماس بگیریم.
لک صورت چیست و چرا ایجاد میشود؟
لک یا هایپرپیگمنتیشن به نواحی از پوست گفته میشود که نسبت به پوست اطراف تیرهتر شدهاند. در بسیاری از موارد، افزایش تولید یا تجمع ملانین باعث ایجاد این تغییر رنگ میشود؛ اما محل قرارگیری رنگدانه در لایههای مختلف پوست و علت ایجاد آن میتواند متفاوت باشد.
نور خورشید یکی از مهمترین عوامل تحریک تولید ملانین است. علاوه بر اشعه فرابنفش، نور مرئی نیز در برخی افراد، بهویژه افراد دارای پوست تیرهتر، میتواند ملاسما و برخی انواع هایپرپیگمنتیشن را تشدید کند. به همین دلیل، محافظت در برابر نور بخش جداییناپذیر درمان لک محسوب میشود.
التهاب پوستی نیز میتواند پس از بهبود جوش، اگزما، سوختگی، تحریک یا برخی اقدامات زیبایی باعث ایجاد لک شود. این نوع تغییر رنگ را هایپرپیگمنتیشن پس از التهاب یا PIH مینامند.
انواع لک صورت
لک صورت انواع مختلفی دارد که ساختار آن ها و شیوه درمان کردن آن متفاوت خواهد بود. تشخیص نوع لک و تکنیکی درمان آن به عهده بهترین متخصص پوست خواهد بود. به طور کلی انواع لک صورت شامل موارد زیر می باشد :

ملاسما
ملاسما معمولاً به صورت لکهها و نواحی قهوهای یا قهوهای مایل به خاکستری، اغلب به شکل نسبتاً قرینه روی گونهها، پیشانی، بینی، بالای لب و چانه دیده میشود. تغییرات هورمونی، بارداری، مصرف برخی داروهای هورمونی و نور خورشید از عوامل شناختهشده مرتبط با ملاسما هستند.ملاسما یک بیماری مزمن و عودکننده است. بنابراین هدف درمان، کنترل تولید رنگدانه، کاهش تیرگی و جلوگیری از عود است؛ نه اینکه انتظار داشته باشیم در تمام افراد برای همیشه و با یک جلسه درمانی از بین برود.
لکهای ناشی از آفتاب
این لکها که با عنوان solar lentigines نیز شناخته میشوند، بیشتر در قسمتهایی از بدن که در طول سال در معرض نور خورشید قرار دارند، مانند صورت، پشت دستها و دکلته دیده میشوند.
تشخیص صحیح اهمیت زیادی دارد، زیرا بعضی ضایعات پوستی ممکن است از نظر ظاهری شبیه لکهای ناشی از آفتاب باشند اما به بررسی پزشکی نیاز داشته باشند.
کک و مک
کک و مک معمولاً لکههای کوچک، صاف و قهوهایرنگی است که زمینه ژنتیکی دارد و با قرار گرفتن در معرض نور خورشید بیشتر دیده یا پررنگ میشود. کک و مک معمولاً خطرناک نیست، اما اگر ظاهر آن برای فرد آزاردهنده باشد، میتوان از روشهای درمانی مناسب برای کاهش آن استفاده کرد.
لک پس از التهاب
هایپرپیگمنتیشن پس از التهاب یکی از انواع شایع لک است که پس از برطرف شدن التهاب پوستی ایجاد میشود. جوش، اگزما، آسیب پوستی، سوختگی و بعضی اقدامات زیبایی میتوانند زمینهساز آن باشند.
در این شرایط، درمان بیماری یا عامل ایجادکننده التهاب اهمیت زیادی دارد؛ زیرا اگر علت اصلی همچنان فعال باشد، لک جدید نیز ممکن است ایجاد شود. آزلائیک اسید، رتینوئیدها و سایر درمانهای موضعی میتوانند در برخی بیماران مورد استفاده قرار گیرند.
لک ناشی از داروها یا بیماریهای زمینهای
برخی داروها میتوانند باعث تغییر رنگ پوست شوند. همچنین بعضی بیماریهای پوستی یا سیستمیک ممکن است با تغییر رنگ پوست همراه باشند. بنابراین اگر لک به صورت ناگهانی ایجاد شده، الگوی غیرمعمولی دارد یا همراه با سایر علائم است، بهتر است پیش از شروع درمانهای زیبایی، علت آن توسط متخصص پوست بررسی شود.
لک ناشی از فقر ویتامین
برخی از لکه های صورت در اثر کمبود ویتامین هایی مانند A و ویتامین B ایجاد میشود که به مرور زمان و عدم مصرف ویتامین های مناسب و تغذیه کافی در صورت و بدن ایجاد می شوند. همچنین مصرف برخی از داروها باعث ایجاد لک روی صورت می شود این داروها شامل داروهای ضد سرطان و ضد مالاریا است که در صورت ناسازگاری با بدن باعث ایجاد لک می شود.
لکه های پیری
لکه های پیری که وجود دارد بیشتر در قسمت هایی از پوست که در معرض تابش نور خورشید قرار دارد دیده می شود. لکه های پیری معمولاً روی صورت و پشت دست ها ایجاد می شود. تشخیص این لک با سایر لکه ها با یکدیگر امری دشوار است و باید توسط متخصص پوست و مو و با دقت بررسی شود. چرا که شیوه درمان لک ها با یکدیگر متفاوت است. درمان لک پیری نسبتاً ساده و موفق خواهد بود و معمولاً از روشن کننده ها برای از بین بردن تیرگی آن کمک گرفته می شود.
علت و درمان لک صورت
تشخیص نوع لک قبل از درمان چگونه انجام میشود؟
یکی از مهمترین مراحل درمان لک، تشخیص صحیح است. ظاهر یک لک به تنهایی همیشه مشخص نمیکند که رنگدانه در کدام قسمت پوست قرار گرفته یا چه عاملی باعث ایجاد آن شده است.
متخصص پوست بر اساس محل و الگوی لک، رنگ آن، مدت زمان ایجاد، سابقه آفتابگرفتن، بارداری یا تغییرات هورمونی، داروهای مصرفی، سابقه جوش و التهاب و نوع پوست، تشخیص را انجام میدهد.
در بعضی موارد از ابزارهایی مانند درموسکوپی یا بررسی با نور تخصصی نیز برای ارزیابی بهتر ضایعه استفاده میشود.
این مرحله اهمیت زیادی دارد؛ زیرا درمان ملاسما، لک پس از التهاب، لکهای ناشی از آفتاب و سایر اختلالات رنگدانهای یکسان نیست.
در صورتیکه نیاز به مشاوره و درمان لک های صورت و یا سایر روش های جوانسازی صورت دارید با کلینیک دکتر الهه لطفی تماس بگیرید و نوبت خود را دریافت نمایید
درمان لک چگونه انجام میشود؟
بهترین روش درمان لک به نوع لک و علت ایجاد آن بستگی دارد. در بسیاری از بیماران، بهترین نتیجه از ترکیب چند روش حاصل میشود و نه یک درمان منفرد.
درمان ترکیبی لک
ضدآفتاب؛ مهمترین بخش درمان لک
محافظت در برابر نور خورشید پایه اصلی درمان و پیشگیری از عود بسیاری از لکهاست. استفاده روزانه از ضدآفتاب وسیعالطیف با SPF مناسب باید حتی در روزهای ابری نیز ادامه پیدا کند.
برای افراد مبتلا به ملاسما یا هایپرپیگمنتیشن، ضدآفتاب رنگی حاوی iron oxide میتواند انتخاب مناسبی باشد؛ زیرا علاوه بر اشعه فرابنفش، بخشی از نور مرئی را نیز کاهش میدهد.
در زمان قرار گرفتن طولانیمدت در فضای باز، استفاده از کلاه لبهدار، قرار گرفتن در سایه و تمدید ضدآفتاب نیز اهمیت دارد.
درمان لک با داروها و کرمهای موضعی
بر اساس نوع لک، متخصص پوست ممکن است از ترکیباتی مانند هیدروکینون، رتینوئیدها، آزلائیک اسید، اسید کوجیک، ویتامین C، ترانکسامیک اسید موضعی و برخی ترکیبات جدیدتر استفاده کند. انتخاب ماده، غلظت و مدت مصرف باید بر اساس نوع پوست و تشخیص پزشک انجام شود.
استفاده خودسرانه از محصولات روشنکننده قوی توصیه نمیشود؛ زیرا تحریک پوست میتواند خود به ایجاد یا تشدید هایپرپیگمنتیشن منجر شود.
درمان لک با هیدروکینون
هیدروکینون یکی از ترکیبات شناختهشده در درمان هایپرپیگمنتیشن است و با کاهش تولید ملانین به روشن شدن لک کمک میکند. این ماده بهخصوص در درمان ملاسما و هایپرپیگمنتیشن پس از التهاب کاربرد دارد.
با این حال، هیدروکینون نباید بدون نظر پزشک و برای مدت طولانی و مداوم استفاده شود. در صورت ایجاد قرمزی، پوستهریزی یا تحریک شدید باید مصرف آن بررسی و در صورت نیاز متوقف شود.
رتینوئیدها
رتینوئیدهای موضعی مانند ترتینوئین میتوانند با افزایش نوسازی سلولی و تأثیر بر روند انتقال رنگدانه به کاهش برخی انواع لک کمک کنند. از طرف دیگر، این ترکیبات ممکن است باعث خشکی و تحریک پوست شوند و التهاب ناشی از مصرف نادرست خود میتواند لک را تشدید کند. بنابراین معمولاً شروع درمان با دفعات کمتر و افزایش تدریجی آن، در صورت تحمل پوست، منطقیتر است.
رتینوئیدهای موضعی در دوران بارداری نباید استفاده شوند.
آزلائیک اسید
آزلائیک اسید یکی از گزینههای مفید برای برخی انواع هایپرپیگمنتیشن، بهخصوص لک پس از التهاب و مواردی از ملاسما، محسوب میشود. این ترکیب علاوه بر اثر بر رنگدانه، در درمان آکنه نیز کاربرد دارد؛ بنابراین در افرادی که همزمان جوش و لک دارند میتواند گزینه مناسبی باشد.
ویتامین C و سایر ترکیبات روشنکننده
ویتامین C، اسید کوجیک و برخی ترکیبات مهارکننده مسیر تولید ملانین میتوانند به عنوان بخشی از برنامه درمانی برای کاهش لک استفاده شوند. اثربخشی آنها به نوع لک، فرمولاسیون محصول و استمرار مصرف بستگی دارد.
درمان لک با ترانکسامیک اسید
ترانکسامیک اسید یکی از گزینههایی است که در سالهای اخیر توجه بیشتری در درمان ملاسما به خود جلب کرده است. این ماده ممکن است به صورت موضعی یا در شرایط خاص به صورت خوراکی مورد استفاده قرار گیرد.
با این حال، ترانکسامیک اسید خوراکی برای درمان لک نباید خودسرانه مصرف شود. انتخاب بیمار، بررسی عوامل خطر و تصمیم درباره مناسب بودن این درمان باید توسط پزشک انجام شود. منابع تخصصی نیز استفاده از فرم خوراکی را در بیماران واجد شرایط و با ملاحظات پزشکی مطرح میکنند.
درمان لک با لیزر
لیزر میتواند برای برخی انواع لک، بهخصوص بعضی لکهای سطحی ناشی از آفتاب، گزینه درمانی مؤثری باشد؛ اما انتخاب دستگاه و تنظیمات آن باید بر اساس نوع ضایعه و ویژگیهای پوست انجام شود.
در ملاسما، استفاده از لیزر با احتیاط بیشتری انجام میشود؛ زیرا التهاب و گرمای ناشی از بعضی روشها میتواند باعث تشدید پیگمانتاسیون یا عود لک شود. به همین دلیل، لیزر معمولاً جایگزین محافظت در برابر نور و درمانهای پایه نیست و در بیمار مناسب میتواند به عنوان بخشی از یک برنامه درمانی چندمرحلهای مورد استفاده قرار گیرد.
لیزر Q-Switch
لیزرهای Q-Switched میتوانند برای برخی ضایعات رنگدانهای مورد استفاده قرار گیرند، اما اثربخشی آنها به نوع لک و تشخیص دقیق وابسته است. استفاده از این روش برای همه انواع لک صورت مناسب نیست.
لیزرهای فرکشنال
لیزر فرکشنال بیشتر به دلیل اثرات بازسازی پوست و درمان مشکلاتی مانند اسکار و تغییرات بافتی شناخته میشود و در شرایط خاص ممکن است در درمان برخی اختلالات رنگدانهای نیز کاربرد داشته باشد.
با این حال، نباید لیزر فرکشنال را به عنوان «قویترین» یا بهترین روش درمان تمام انواع لک معرفی کرد. در بعضی بیماران، ایجاد التهاب ناشی از درمان میتواند حتی باعث تشدید لک شود.
درمان لک صورت با لیزر
لیزر پیکوثانیه
لیزرهای پیکوثانیه از تکنولوژیهای جدیدتر مورد استفاده در درمان برخی مشکلات رنگدانهای هستند. با وجود نتایج امیدوارکننده در برخی کاربردها، انتخاب این روش باید بر اساس نوع ضایعه، رنگ پوست و ارزیابی متخصص انجام شود و نمیتوان آن را برای همه بیماران بهترین روش دانست.
درمان لک با پیلینگ شیمیایی
پیلینگ شیمیایی با استفاده از موادی مانند اسیدهای آلفاهیدروکسی میتواند در بعضی بیماران به کاهش رنگدانههای سطحی و بهبود یکنواختی پوست کمک کند.
پیلینگ باید با توجه به نوع پوست و عمق لک انتخاب شود. لایهبرداری بیش از حد یا استفاده از غلظت نامناسب میتواند التهاب ایجاد کرده و در نهایت باعث افزایش لک شود. به همین دلیل، در پوستهای مستعد هایپرپیگمنتیشن، انجام پیلینگ توسط فرد باتجربه اهمیت زیادی دارد.
میکرونیدلینگ برای درمان لک
میکرونیدلینگ ممکن است در بعضی برنامههای ترکیبی درمان ملاسما و سایر اختلالات رنگدانهای مورد استفاده قرار گیرد، اما شواهد و پاسخ بیماران به این روش یکسان نیست.
از آنجا که هرگونه التهاب یا آسیب پوستی میتواند در افراد مستعد باعث ایجاد لک پس از التهاب شود، انجام میکرونیدلینگ با هدف درمان لک باید با دقت و بر اساس تشخیص متخصص پوست انجام شود.
بهترین روش درمان لک صورت چیست؟
یک روش واحد را نمیتوان برای تمام انواع لک، بهترین روش درمان لک دانست.
برای مثال، درمان لک آفتابی ممکن است با درمان موضعی یا برخی روشهای لیزری پاسخ مناسبی داشته باشد، در حالی که ملاسما معمولاً به یک برنامه طولانیمدت شامل محافظت جدی در برابر نور، درمان موضعی و در موارد مقاوم سایر روشهای درمانی نیاز دارد.
در هایپرپیگمنتیشن پس از التهاب نیز ابتدا باید عامل ایجادکننده التهاب مانند آکنه یا اگزما کنترل شود.
بنابراین، بهترین درمان زمانی انتخاب میشود که ابتدا نوع لک و علت آن مشخص شود و سپس درمان بر اساس وضعیت پوست و احتمال عود طراحی شود.
بهروزترین متد درمان لک صورت در سال ۱۴۰۵
رویکردهای جدید درمان لک بیش از گذشته به سمت درمان ترکیبی و شخصی سازی شده حرکت کردهاند. در این رویکرد، تمرکز تنها بر حذف رنگدانه موجود نیست، بلکه کنترل محرکهای تولید ملانین، محافظت در برابر نور، کاهش التهاب، درمان موضعی و برنامه نگهدارنده نیز اهمیت دارد.
در ملاسما، رویکرد امروزی معمولاً از محافظت جدی در برابر نور و درمان موضعی شروع میشود و در صورت پاسخ ناکافی، پزشک میتواند با توجه به شرایط بیمار درمان را به روشهای دیگر گسترش دهد. استفاده از روشهای تهاجمیتر مانند لیزر نیز باید با احتیاط انجام شود.
یکی از تغییرات مهم در رویکردهای جدید، توجه بیشتر به نور مرئی و ضدآفتابهای رنگی حاوی اکسیدهای آهن و همچنین استفاده از درمان نگهدارنده برای کاهش احتمال عود است.
آیا لک صورت کاملاً از بین میرود؟
برخی لکهای سطحی ناشی از آفتاب یا التهاب میتوانند با درمان مناسب به میزان قابل توجهی روشن شوند. در مقابل، ملاسما معمولاً یک اختلال مزمن است و حتی پس از پاسخ مناسب به درمان ممکن است دوباره ظاهر شود.
به همین دلیل، در درمان ملاسما هدف اصلی کنترل بیماری، کاهش شدت لک و حفظ نتیجه درمان است. محافظت مداوم در برابر نور و درمان نگهدارنده در بسیاری از بیماران اهمیت دارد.
چرا لک بعد از درمان دوباره برمیگردد؟
عود لک میتواند دلایل مختلفی داشته باشد. ادامه قرار گرفتن در معرض نور خورشید، نور مرئی، تغییرات هورمونی، التهاب پوستی، قطع زودهنگام درمان یا نداشتن برنامه نگهدارنده از عواملی هستند که میتوانند احتمال برگشت لک را افزایش دهند.
در ملاسما، عود بیماری حتی پس از درمان موفق نیز امکانپذیر است؛ بنابراین مراقبت از پوست باید بخشی از درمان بلندمدت باشد.
چگونه از ایجاد لک جدید جلوگیری کنیم؟
برای کاهش احتمال ایجاد یا تشدید لک، رعایت چند اصل اهمیت زیادی دارد:
- استفاده روزانه از ضدآفتاب وسیعالطیف با SPF مناسب
- تمدید ضدآفتاب در زمان قرار گرفتن طولانیمدت در فضای باز
- استفاده از ضدآفتاب رنگی حاوی iron oxide در افراد مستعد ملاسما
- استفاده از کلاه و کاهش تماس مستقیم با نور خورشید
- پرهیز از محصولات تحریککننده و لایهبرداری بیش از حد
- درمان زودهنگام آکنه و التهاب پوستی
- خودداری از دستکاری جوشها و ضایعات التهابی
- استفاده از محصولات درمانی متناسب با نوع پوست و با نظر متخصص
محصولات پوستی تحریککننده میتوانند التهاب ایجاد کنند و التهاب نیز در برخی افراد باعث تشدید تغییر رنگ پوست شود.
چه زمانی برای درمان لک باید به متخصص پوست مراجعه کرد؟
اگر لک جدیدی ایجاد شده که علت آن مشخص نیست، تغییر اندازه یا رنگ دارد، ظاهر آن غیرمعمول است، به درمانهای معمول پاسخ نمیدهد یا تعداد لکهها به سرعت افزایش پیدا کرده است، بهتر است پیش از انجام درمانهای زیبایی توسط متخصص پوست معاینه شود.
همچنین اگر لکها بعد از مصرف دارو، بارداری، التهاب پوستی یا یک اقدام زیبایی ایجاد شدهاند، مشخص کردن علت میتواند در انتخاب درمان مناسب بسیار مهم باشد.
جمعبندی
درمان لک زمانی موفقتر است که ابتدا علت و نوع تغییر رنگ پوست مشخص شود. ملاسما، لک آفتابی، کک و مک و هایپرپیگمنتیشن پس از التهاب هرکدام ویژگیها و درمان متفاوتی دارند و نمیتوان یک روش را برای همه آنها تجویز کرد.
در رویکردهای جدید، محافظت دقیق در برابر نور، بهویژه استفاده از ضدآفتاب مناسب و در افراد مبتلا به ملاسما ضدآفتاب رنگی حاوی iron oxide، پایه درمان محسوب میشود. در کنار آن، بسته به شرایط بیمار میتوان از درمانهای موضعی، داروهای روشنکننده، پیلینگ، لیزر و سایر روشهای کلینیکی استفاده کرد.
بنابراین اگر به دنبال بهترین روش درمان لک یا بهروزترین متد درمان لک صورت هستید، مهمتر از انتخاب یک دستگاه یا محصول خاص، تشخیص صحیح نوع لک و طراحی یک برنامه درمانی متناسب با پوست شماست.
سوالات متداول درمان لک
ضدآفتاب معمولاً به تنهایی برای درمان همه انواع لک کافی نیست، اما یکی از پایههای اصلی درمان است. محافظت مناسب از پوست میتواند از تیرهتر شدن لک جلوگیری کرده و اثربخشی سایر درمانها را افزایش دهد.
بهترین روش به نوع لک بستگی دارد. ممکن است برای یک فرد درمان موضعی کافی باشد، در حالی که فرد دیگری به ترکیبی از درمانهای موضعی، مراقبت در برابر نور و روشهای کلینیکی نیاز داشته باشد.
خیر. لیزر برای برخی انواع لک کاربرد دارد اما در بعضی بیماران، بهخصوص افراد مبتلا به ملاسما یا افراد مستعد لک پس از التهاب، انتخاب نادرست دستگاه یا تنظیمات نامناسب میتواند باعث تشدید تغییر رنگ پوست شود.
بله، بهخصوص در ملاسما احتمال عود وجود دارد. رعایت مداوم محافظت در برابر نور و داشتن برنامه نگهدارنده میتواند به کنترل بیماری کمک کند.
برخی درمانهای موضعی برای لک قابل استفاده در منزل هستند، اما انتخاب ماده مؤثر، غلظت و مدت مصرف باید بر اساس نوع لک انجام شود. استفاده خودسرانه از ترکیبات قوی میتواند باعث التهاب و تشدید لک شود.
مدت درمان به نوع و عمق لک، علت ایجاد آن و پاسخ پوست بستگی دارد. بنابراین نمیتوان برای همه افراد تعداد مشخصی روز یا جلسه تعیین کرد. در برخی موارد چند هفته تا چند ماه زمان لازم است و درمان ملاسما ممکن است به مراقبت طولانیمدت نیاز داشته باشد.
ممنون از مقاله خوبتون
سلام